WYJĄTKOWE SPOSOBY NA WYJĄTKOWE CZASY

Dużym zaskoczeniem było pojawienie się w latach 2002 i 2003 informacji, że po dwudziestu pięciu latach ustawicznych bojów o niższą inflację władze Fed napomknęły o ryzyku sprowadzenia inflacji do zbyt niskiego poziomu. W listopadzie 2002 roku w przemówieniu zatytułowanym Jak zapewnić, że u nas do tego nie dojdzie Bernanke poprowadził szarżę, argumentując, że wprawdzie „prawdopodobieństwo znaczącej deflacji jest w Stanach Zjednoczonych krańcowo niskie”, lecz w razie jej wystąpienia koszty byłyby na tyle poważne, że bezwzględnie należy dysponować planem obrony na wypadek konieczności podjęcia walki z deflacją3.

Zastanówmy się nad zjawiskiem deflacji i nad tym, co w niej jest takiego groźnego. W normalnych warunkach jedne ceny rosną, inne spadają, natomiast przy deflacji pojawia się spadek cen na szeroką skalę. Bemanke definiuje ją następująco: „Defla- cja niemal zawsze jest skutkiem ubocznym załamania się popytu globalnego – spadek wydatków jest tak poważny, że wytwórcy muszą wielokrotnie dokonywać obniżek cen, aby znaleźć nabywców. Skutki gospodarcze epizodu deflacyjnego są w większości podobne do wywołanych przez innego rodzaju gwałtowne spadki popytu globalnego, takie jak w przypadku recesji, wzrostu bezrobocia czy presji finansowej”4.

Deflacja wywołuje ponadto trzy dodatkowe zjawiska, niespotykane przy innych odmianach recesji. Po pierwsze, jako że stopy procentowe nie mogą spaść poniżej zera, może spowodować wzrost kosztów pożyczek. Aby to zilustrować, Bemanke przytacza skrajny przypadek 10-procentowej deflacji, jaka pojawiła się w pewnym momencie Wielkiego Kryzysu: „Jeżeli ktoś zaciągnął pożyczkę na rok z nominalnym oprocentowaniem wynoszącym zero, ponosi de facto koszt 10 procent, gdyż pożyczka musi zostać spłacona w dolarach, których siła nabywcza jest o 10 procent wyższa w momencie spłaty, niż kiedy pożyczka była zaciągana. W okresie dużej deflacji rzeczywisty koszt pożyczek staje się poważną przeszkodą w ich zaciąganiu. W ten sposób inwestycje kapitałowe, zakup nieruchomości i inne rodzaje wydatków zostają ograniczone, dodatkowo pogłębiając zapaść gospodarczą”5.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>