PROSTE SŁOWA GREENSPANA

Greenspan w drugiej połowie swej kadencji rozpoczął proces otwierania Fed, lecz Bernanke ma szanse zajść znacznie dalej drogą otwartej komunikacji. W przemówieniu z 2004 roku powiedział:

„Badania, które dziś omówiłem, wskazują, że bank centralny powinien ze wszystkich sił starać się zachować symetryczny przepływ informacji, zapewniając opinii publicznej w miarę możliwości dostęp do tej samej wiedzy, na podstawie której FOMC podejmuje decyzje… Oprócz celów prowadzonej polityki bank centralny może udostępniać opinii publicznej inne przydatne informacje, w tym prognozy gospodarcze, ocenę zagrożeń ekonomicznych, a także (w miarę możliwości) modele metod analitycznych stanowiących podstawę diagnostyki ekonomicznej.

Powinniśmy w dalszym ciągu dążyć do poprawy w każdym z tych obszarów. Na przykład prognozy FOMC mogłyby być publikowane częściej i obejmować szerszą perspektywę czasową. Można też prognozować dodatkowe zmienne, w szczególności inflację bazową, będącą kluczowym czynnikiem wpływającym na decyzje polityczne FOMC. Nieco bardziej kontrowersyjnym pomysłem byłoby tworzenie przez FOMC prognoz dla przyszłych wartości krótkoterminowych stóp procentowych, tak jak to czyni obecnie Bank Rezerwy Nowej Zelandii. Trudność jednak stanowiłoby wyjaśnienie opinii publicznej, że prognoza dotycząca oprocentowania nie jest tożsama ze zobowiązaniem do osiągnięcia podanych wartości. Pomocne mogłoby tu być zastosowanie «wykresów wachlarzowych», pokazujących zakres niejasności. Można wręcz powiedzieć, że zwiększenie wiedzy na temat zakresu niejasności we wszystkich prognozach FOMC stanowiłoby samo w sobie użyteczną innowację”1.

Przejrzystość zwiększa efektywność prowadzonej polityki monetarnej

Jest to tak istotne, ponieważ, jak mówi Bernanke, „najważniejsze jest jednak to, iż decydenci w polityce monetarnej pełnią przede wszystkim służbę publiczną, a ich decyzje mają wpływ na życie każdego obywatela. W konsekwencji, ponieważ żyjemy w społeczeństwie demokratycznym, mają oni obowiązek zdać narodowi, a także wybranym przezeń przedstawicielom, pełną i zrozumiałą relację z toku myślenia stojącego za podejmowanymi decyzjami. Dobra komunikacja jest niezbędna do zachowania przez banki centralne demokratycznej prawomocności i autonomii, stanowiących podstawy zdrowej polityki monetarnej”2.

Dalej Bernanke wskazuje, że „przejrzystość zwiększa efektywność prowadzonej polityki monetarnej oraz wspiera rozwój gospodarczy i finansowy pod kilkoma względami:

– Zwiększając powszechne zrozumienie celów przyświecających bankowi centralnemu i wpływających na przyjmowane przezeń strategie działania, zmniejsza [on] niepewność gospodarczą i finansową, umożliwiając przedsiębiorstwom i gospodarstwom domowym podejmowanie bardziej świadomych decyzji.

– Gdy inwestorzy rozumieją cele, którymi kieruje się Fed, rynki wyprzedzają i wzmacniają ruchy Fed. Na przykład, jeśli rynki mają świadomość, że inflacja przekracza cele wyznaczone przez Fed, stopy procentowe na rynkach będą podbijane jeszcze wyżej, mimo że Fed podniesie stopę procentową funduszy, aby ochłodzić koniunkturę.

– Jasność w zakresie celów polityki prowadzonej przez bank centralny oraz przyjętej przezeń strategii pozwala na zakotwiczenie społecznych oczekiwań inflacyjnych w dalszej perspektywie, co może znacznie zwiększyć efektywność prowadzonej polityki i funkcjonowanie gospodarki w ogóle.

– Otwarta debata na temat analiz i prognoz banku centralnego zachęca do dzielenia się cennymi spostrzeżeniami i reakcjami zwrotnymi ze strony społeczeństwa”.

Przejrzystość zwiększa efektywność prowadzonej polityki monetarnej cz. II

Bemanke stopniowo wprowadzał do Fed coraz większą przejrzystość, dzięki czemu rynki zaczęły się dostosowywać do nowego, tak odmiennego przepływu informacji. Green- span przybierał tony wyroczni delfickiej i preferował wieloznaczne wyrażenia: „irracjonalny entuzjazm”, „miarowe tempo”, „znaczny okres”, „stabilność cen”. Styl nowego prezesa jest prosty i zrozumiały, choć pewnie mniej barwny. Dbający o przejrzystość wypowiedzi Bemanke nie waha się mówić o kluczowych wskaźnikach ekonomicznych, posługując się liczbami i podając ich zakresy:

– Na początku cyklu zaostrzania kursu Greenspan powiedział, że „określimy poziom neutralny wówczas, gdy go osiągniemy”. Bemanke natomiast zaproponował uznanie za neutralny poziom stopy funduszy w zakresie pomiędzy 3,7 a 4,7 procent.

– Greenspan utrzymywał, że „stabilność cen najlepiej opisać jako sytuację, w której inflacja jest tak niska i stabilna, że nie ma wpływu na decyzje podejmowane przez gospodarstwa domowe i firmy”. Bemanke zaś argumentował za utrzymywaniem inflacji w zakresie od 1 do 2 procent bazowej inflacji PCE.

Bemanke podpowiada także, jak można szacować inne kluczowe wskaźniki. Stopa inflacji neutralna dla poziomu bezrobocia, NAIRU, to około 5 procent, a trend wzrostu gospodarki w długiej perspektywie to 3 procent. Bernanke nie trzyma się doktrynersko żadnej z tych liczb, używa ich bowiem wyłącznie w celu objaśnienia logiki stojącej za jego argumentacją.

Chociaż Bemanke wypowiada się znacznie przejrzyściej od Greenspana, rynki mają pewne trudności z przystosowaniem się do nowego stylu, gdyż nawykły do doszukiwania się w słowach prezesa drugiego dna. Gdy Bemanke mówił o alternatywnych narzędziach polityki monetarnej, które można wykorzystać w walce z deflacją (czyli globalnym spadkiem cen) w 2003 roku, wielu obserwatorów na rynkach posłużyło się „dekoderem mowy Greenspana” i wyciągnęło wniosek, że „skoro mówi o deflacji jako możliwości, oznacza to pewnie, że jej ryzyko jest wielce prawdopodobne”. Analogiczna sytuacja zdarzyła się wiosną 2006 roku, gdy Bernanke wspomniał, że Fed może w pewnym momencie zatrzymać cykl podnoszenia stóp. Reakcja rynków była oczywista: „skoro mówi o istnieniu możliwości, to znaczy, że cykl ostrego kursu właśnie się kończy” – takie wszak wnioski należało wyciągać z wypowiedzi Greenspana. Tymczasem Bemanke szybko sprostował, że jeśli mówi o „możliwości”, to chodzi mu o „możliwość”, „może” znaczy „może”, a „w pewnym momencie” nie znaczy „teraz”. Jeśli wolno mi coś doradzić inwestorom, proponuję sprzedać „dekoder mowy Greenspana” na eBayu.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>