OCENA STOPNIA AUTONOMII – FED

Struktura prawna Fed jest dość skomplikowana, dlatego też trudno ocenić faktyczny stopień jego niezależności od wpływów politycznych. Ta niejasność dotyczy nie tylko podziału władzy w ramach systemu, ale także zależności między Systemem Rezerwy a pozostałymi instytucjami federalnymi.

Zgodnie ze statutem Fed jest dzieckiem Kongresu. Siedmiu gubernatorów w Waszyngtonie mianuje prezydent i zatwierdza senat. Czternastoletnia kadencja umożliwia im zachowanie koniecznego dystansu wobec polityki, jednak gubernator może zostać usunięty, jeśli tak zadecyduje senat, oddając przeciw niemu dwie trzecie głosów. Mianowanie prezesa co cztery lata stanowi jeszcze inną drogę wywierania presji politycznej, gdyby zaszła taka potrzeba5. Przykładowo – pierwsza kadencja prezesury Bena Bemankego kończy się w roku 2010 i wtedy nowy prezydent będzie mógł mianować na jego miejsce kogoś innego.

Prezesi banków regionalnych są odsunięci nieco dalej od waszyngtońskiej polityki. Powołuje ich miejscowa rada dyrektorów, a następnie są zatwierdzani przez Radę Gubernatorów. Owi regionalni przedstawiciele Fed cieszą się większą niezależnością zarówno z racji miejsca pobytu (w dwunastu osobnych bankach rozrzuconych po całych Stanach Zjednoczonych), jak i ze względu na procedurę mianowania i ewentualnego odwoływania. Nie zdziwi nikogo informacja, że na przestrzeni dziejów prezesi banków regionalnych podczas posiedzeń Federalnego Komitetu Otwartego Rynku (FOMC) nieraz wyrażali dezaprobatę dla proponowanych rozwiązań i byli bardziej buńczuczni, skłonni do agresywnych działań antyinflacyjnych niż ich bracia z rady waszyngtońskiej.

Wielu ekonomistów starało się wyrazić liczbami względną niezależność głównych banków centralnych. W praktyce autonomia banku polega raczej na istnieniu zjawisk o charakterze jakościowym niż ilościowym i wyraża się na przykład w postaci szacunku dla kompetencji władz banku ze strony polityków i opinii publicznej. Większość naukowych pomiarów autonomii bierze jednak pod uwagę konkretne rozróżnienia prawne. W swym podręczniku na temat podstaw ekonomii, napisanym wraz z Robertem Frankiem, Bemanke wymienia cztery powody, dla których autonomię Fed należy ocenić wysoko6:

– 1. Władze Fed mają stosunkowo długie kadencje urzędowania. W przypadku gubernatorów wynosi ona łącznie czternaście lat, natomiast politycy sprawują władzę przez dwa, cztery, najwyżej sześć lat.

– 2. Fed składa przed Kongresem okresowe sprawozdania, lecz bieżąca działalność nie podlega weryfikacji przez jakiekolwiek instytucje zewnętrzne.

– 3. Fed nie ma żadnych zobowiązań, jeśli chodzi o finansowanie deficytów budżetowych.

– 4. Fed jest organizacją samofinansującą się, dzięki procentom zarobionym na swym portfolio rządowych papierów wartościowych, dlatego też nie musi występować o dofinansowanie.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>