Obsesja recesji

Jak wiedza o Wielkim Kryzysie wpływa na poglądy Bernankego owoczesną bankowość centralną stworzyły dwa po tężne błędy w polityce finansowej ubiegłego stule cia, Wielki Kryzys lat trzydziestych oraz wielka inflacja lat siedemdziesiątych1. O ile na kształtowanie się poglądów Bernankego wpływ miały oba te okresy, o tyle jego badania naukowe wskazują na silniejsze zainteresowanie Wielkim Kryzysem. W książce na ten temat napisał: „Odnoszę wrażenie, że jestem pasjonatem Wielkiego Kryzysu, podobnie jak wielu innych pasjonuje się wojną secesyjną”2.

Dane z lat trzydziestych pozwalają zrozumieć, dlaczego Bernanke uznaje Wielki Kryzys za kluczowe wydarzenie w historii gospodarki. Od 1929 do 1933 roku poziom PKB w USA spadł o całe 30 procent. Produkcja przemysłowa spadła jeszcze gwałtowniej. Szacuje się, że w 1933 roku wynosiła około połowy z tego, ile osiągnęła cztery lata wcześniej. Stopa bezrobocia skoczyła do 25 procent (wykres 8.1). Wystąpił długotrwały okres deflacji. Poziom cen spadł o 25 procent (wykres 8.2). Jak się zaraz przekonamy, deflacja niszczy żywot- ność ekonomii i utrudnia prowadzenie polityki monetarnej. I oczywiste, że jeśli chcemy zrozumieć istotę spadków w gospodarce, najlepszym punktem wyjścia jest przyjrzenie się największemu załamaniu gospodarczemu współczesności.

Badania nad kryzysem prowadzone przez Bemankego wykraczają poza obszar zainteresowań stricte akademickich, umożliwiają bowiem zrozumienie jego poglądów na obecnie prowadzoną politykę. Wyjaśniają, dlaczego uznaje on pewien poziom inflacji – cel inflacyjny na poziomie od 1 do 2 procent – za coś korzystnego. Granica niższa o 1 procent powoduje pojawienie się niezwykle istotnej poduszki chroniącej przed defla- cją. Badania Bemankego stanowią również uzasadnienie dla ostrej krytyki, którą skierował przeciwko ociężałej, ciągnącej się przez ostatnią dekadę, reakcji Japonii na deflację. Pozwalają także zrozumieć, jak to się stało, że właśnie on w 2002 i 2003 roku stał się kluczową postacią, która objaśniała, jaka mogłaby być reakcja Fed na ewentualne pojawienie się deflacji w Stanach Zjednoczonych. Niestety, próba edukacji społeczeństwa w zakresie deflacji i kryzysu przyczyniła się jednocześnie do rozprzestrzenienia się poglądu, błędnego rzecz jasna, iż Bemanke jest „gołębiem”, jeśli chodzi o walkę z inflacją. Potrzeba określenia celu dla inflacji wiąże się z cechami wybitnie „jastrzębimi”, oznaczającymi zdecydowane działania, gdy podjęta zostaje walka na którymkolwiek z frontów.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>